1. Վարչական ակտով լուծվող հարցի նկարագրությունը.
Հայաստանի Հանրապետության Արտաշատ համայնքի Մխչյան բնակավայրի Մխչյան–Հովտաշեն ճանապարհ 7/1 հացեում գտնվող 03-059-0235–0033 և նույն ճանապարհի 7/2 հասցեում գտնվող 03-059-0235–0032 կադաստրային ծածկագրերով հողամասերում և հարակից համայնքային սեփականության հողամասերում կատարված գեոդեզիական աշխատանքների արդյունքում ստացված կոորդինատները «AutoCAD» համակարգչային հավելվածի միջոցով կադաստրային քարտեզի վրա տեղադրելու և Մխչյան բնակավայրի գլխավոր հատակագծի հիմնական գծագրի հետ համադրելու արդյունքում պարզվել է, որ 03-059-0724–0001 և 03-059-0726–0001 կադաստրային ծածկագրերով համայնքային սեփականության հողասերում ինքնակամ կառուցվել են թվով 3 տարբեր գործառնական նշանակությունների շինություններ՝ առերևույթ սանհանգույց, պարիսպ և պահակակետ, որոնցով ծանրաբեռնվել են համայնքային սեփականության բնակավայրերի նպատակային նշանակության ընդհանուր օգտագործման գործառնական նշանակության հողամասեր՝ ճանապարհներ։
Համաձայն «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասի բ կետի՝ Արտաշատի համայնքապետարանի աշխատակազմում հարուցվել է վարչական վարույթ: Նույն օրենքի 38-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ա կետի համաձայն՝ լսումներ չեն անցկացվում, եթե` անհրաժեշտություն է առաջանում անհապաղ ընդունելու վարչական ակտ, քանի որ հապաղումը կարող է հանգեցնել հանրության համար որևէ վտանգի առաջացման.
2.Վարչական ակտն ընդունելու համար հիմք հանդիսացող փաստերը.
Վարչական գործի փաստական հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության արդյունքում՝ ձեռք բերված ապացույցներով, վարչական մարմինը հաստատված է համարում հետևյալը.
ա) Հայաստանի Հանրապետության Արտաշատ համայնքի Մխչյան բնակավայրի Մխչյան–Հովտաշեն ճանապարհ 7/1 հացեում գտնվող 03-059-0235–0033 և նույն ճանապարհի 7/2 հասցեում գտնվող 03-059-0235–0032 կադաստրային ծածկագրերով հողամասերին հարակից համայնքային սեփականության հողամասերում, 03-059-0724–0001 և 03-059-0726–0001 կադաստրային ծածկագրերով համայնքային սեփականության հողասերում ինքնակամ կառուցվել են թվով 3 տարբեր գործառնական նշանակությունների շինություններ՝ առերևույթ սանհանգույց, պարիսպ և պահակակետ, որոնցով ծանրաբեռնվել են համայնքային սեփականության բնակավայրերի նպատակային նշանակության ընդհանուր օգտագործման գործառնական նշանակության հողամասեր՝ ճանապարհներ, իսկ դրանով ծանրաբեռնված տարածքը փաստացի օգտագործվում է ապօրինի, քանի որ այդ տարածքի նկատմամբ չկա Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ձևակերպված որևէ իրավունք.
բ) առանց համապատասխան քաղաքաշինական փաստաթղթերի առկայության, վերոնշված հողամասերում իրականացված ինքնակամ շինությունները անվտանգության տեսանկյունից պարունակում է անկառավարելի ռիսկեր, ուստի անհրաժեշտություն է առաջացել ազատել հիշյալ տարածքը և բերել նախկին տեսքի:
3. Վարչական ակտն ընդունելու հիմնավորումը.
«Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» ՀՕ-397-Ն օրենքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ մինչև սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելը կառուցված և ինքնակամ կառույցների հաշվառման կարգ սահմանող Կառավարության որոշմամբ սահմանված կարգով հաշվառված ինքնակամ կառույցների (կիսակառույց ինքնակամ կառույցների հատվածների) վրա տարածվում են մինչև սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելը գործող ինքնակամ կառույցների օրինականացմանը վերաբերող կարգավորումները, այդ թվում` դրանց հիման վրա ընդունված ենթաօրենսդրական ակտերի դրույթները:
Կառավարության կողմից կարող են սահմանվել սույն մասով նախատեսված ինքնակամ կառույցների (կիսակառույց ինքնակամ կառույցների հատվածների) օրինականացման առանձնահատկություններ։
Համաձայն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ ինքնակամ կառույց է համարվում օրենքով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով այդ նպատակի համար չհատկացված հողամասում կամ առանց թույլտվության կամ թույլտվությամբ սահմանված պայմանների կամ քաղաքաշինական նորմերի և կանոնների էական խախտումներով կառուցված կամ վերակառուցված կամ տեղադրված շենքը, շինությունը կամ այլ կառույցը, իսկ 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ ինքնակամ կառույցը չի կարող ճանաչվել օրինական և ենթակա է քանդման /ապամոնտաժման/:
Նման կառույցի քանդման /ապամոնտաժման/ կարգը և ժամկետները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հողամասի սեփականատերը, այդ թվում՝ ինքնակամ կառույցի առկայությամբ հողամասը ձեռք բերողը, կրում է դրա վրա գտնվող ինքնակամ կառույցի օգտագործման ու ինքնակամ կառույցի քանդման (ապամոնտաժման) հետ կապված ռիսկերը:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հողամասի սեփականատերն իրավունք ունի քանդելու իր հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցը՝ առանց դատարան դիմելու:
Պետական կամ համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցի քանդման (ապամոնտաժման) մասին որոշում կայացնում են օրենքով սահմանված իրավասու մարմինները:
Ուրիշի հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցը պետության, համայնքի կամ այլ շահագրգիռ անձի հայցով, որի իրավունքները և օրենքով պահպանվող շահերը խախտվել են, ենթակա է քանդման (ապամոնտաժման), իսկ հողամասը` նախկին վիճակի վերականգնման` հողամասի սեփականատիրոջ հաշվին: Ուրիշի հողամասում ինքնակամ կառույց իրականացրած անձը պարտավոր է հատուցել հողամասի սեփականատիրոջը հասցրած վնասը, ներառյալ՝ ինքնակամ կառույցի քանդման (ապամոնտաժման) և հողամասի նախկին վիճակի վերականգնման ծախսերը:
Վերը նշված հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ ինքնակամ կառույցների առկայությամբ անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքի գրանցման առանձնահատկությունները կարգավորվում են գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին օրենքով և դրա հիման վրա ընդունված այլ իրավական ակտերով:
Ինքնակամ կառույցները չեն կարող ճանաչվել օրինական և դրանք ենթակա են քանդման /ապամոնտաժման/, եթե կառուցված են Հայաստանի Հանրապետության հողային օրենսգրքի 60-րդ հոդվածով սահմանված հողամասերի վրա, ինչպես նաև ինժեներատրանսպորտային օբյեկտների օտարման կամ անվտանգության գոտիներում կամ կառուցված են քաղաքաշինական նորմերի և կանոնների էական խախտումներով և առաջացնում են հարկադիր սերվիտուտ պահանջելու իրավունք:
ՀՀ կառավարության 2006 թվականի մայիսի 18-ի թիվ 912-Ն որոշման 2-րդ կետով սահմանված է, որ օրինականացման ենթակա չեն այն ինքնակամ կառույցները՝ ա. որոնց պահպանումը խախտում է այլ անձանց իրավունքները և օրենքով պահպանվող շահերը կամ վտանգ է սպառնում քաղաքացիների կյանքին ու առողջությանը. բ. որոնք կառուցված են Հողային օրենսգրքի 60-րդ հոդվածով սահմանված հողամասերի վրա, ինչպես նաև ինժեներատրանսպորտային օբյեկտների օտարման կամ անվտանգության գոտիներում կամ կառուցված են քաղաքաշինական նորմերի ու կանոնների էական խախտումներով և առաջացնում են հարկադիր սերվիտուտ պահանջելու իրավունք:
Նույն որոշմամբ հաստատված հավելվածի 33-րդ կետի համաձայն՝ համայնքի ղեկավարը սեփական նախաձեռնությամբ ընդունում է որոշում պետական կամ համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերում գտնվող ինքնակամ կառույցներն օրինականացնելու կամ քանդելու մասին:
Համաձայն Հայաստանի Հանրապետության հողային օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, քաղաքացիների ու իրավաբանական անձանց հողամասերի նկատմամբ սեփականության իրավունքը հողամասերն իրենց հայեցողությամբ տիրապետելու, օգտագործելու և տնօրինելու իրավունքն է` օրենքով նախատեսված սահմանափակումների ու այլ պայմանների պահպանմամբ և հողամասերի նկատմամբ քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց սեփականության իրավունքը ծագում է պետական ու համայնքային հողերի մասնավորեցման, ժառանգման, առք ու վաճառքի, նվիրատվության և հողի հետ կապված այլ գործարքների և իրավաբանական փաստերի հիման վրա:
ՀՀ հողային օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝ բնակավայրերում ընդհանուր օգտագործման հողեր են (հրապարակներ, փողոցներ, ճանապարհներ, գետափեր, զբոսայգիներ, պուրակներ, այգիներ, լողափեր և ընդհանուր օգտագործման այլ տարածքներ):
Համաձայն «Քաղաքաշինության մասին» ՀՀ օրենքի 26-րդ հոդվածի 5-րդ մասի՝ համայնքների տարածքներում համայնքի ղեկավարը վերահսկում է կառուցապատողներին տրված ճարտարապետահատակագծային առաջադրանքների, բնակավայրերի քաղաքաշինական կանոնադրության պահանջների կատարումը, հողերի և ամրակայված գույքի քաղաքաշինական նպատակային օգտագործումը, ինչպես նաև կանխարգելում, կասեցնում է ինքնակամ շինարարության դեպքերը և օրենքով սահմանված կարգով ապահովում է դրանց հետևանքների վերացումը:
«Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 43-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 5-րդ կետերի համաձայն՝ համայնքի ղեկավարը՝ օրենքով սահմանված կարգով վերահսկողություն է իրականացնում համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող հողերի նպատակային օգտագործման, հողօգտագործողների կողմից հողային օրենսդրության պահանջների պահպանման նկատմամբ և օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով կանխարգելում, կասեցնում և վերացնում է ապօրինի հողօգտագործումները:
Համաձայն «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 36-րդ հոդվածի 3-րդ մասի՝ եթե վարչական վարույթ հարուցելուց հետո վարչական մարմնի տրամադրության տակ առկա են համապատասխան վարչական ակտ ընդունելու համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը, բավարար չափով պարզաբանված և ճշգրտված են տվյալ գործի հանգամանքները, ապա վարչական մարմինը պարտավոր է վարչական ակտ ընդունել նշված հանգամանքների ի հայտ գալուց հետո` ողջամիտ ժամկետում` չսպասելով ընդհանուր կամ հատուկ ժամկետի լրանալուն:
Համաձայն «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 38-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «ա» կետի՝ լսումներ չեն անցկացվում. եթե` անհրաժեշտություն է առաջանում անհապաղ ընդունելու վարչական ակտ, քանի որ հապաղումը կարող է հանգեցնել հանրության համար որևէ վտանգի առաջացման:
Հաշվի առնելով վերը նշված փաստական ու իրավական հիմնավորումները և հարուցված վարչական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, հիմք ընդունելով «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 43-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4)-րդ և 5)-րդ կետերի, Հողային օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 44-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, Քաղաքացիական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասի, «Քաղաքաշինության մասին» ՀՀ օրենքի 26-րդ հոդվածի 5-րդ մասի, «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 30-րդ, 36-րդ, 38-րդ հոդվածների դրույթները, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության 2006 թվականի մայիսի 18-ի N 912-Ն որոշման պահանջները՝ որոշում եմ.
1. Հանձնարարել Արտաշատի համայնքապետարանի աշխատակազմի քաղաքաշինության և հողաշինության բաժնին՝ հասարակական կարգի պահպանության ծառայության օժանդակությամբ ապամոնտաժել Արտաշատ համայնքի Մխչյան բնակավայրի Մխչյան–Հովտաշեն ճանապարհ 7/1 հացեում գտնվող 03-059-0235–0033 և նույն ճանապարհի 7/2 հասցեում գտնվող 03-059-0235–0032 կադաստրային ծածկագրերով հողամասերին հարակից 03-059-0724–0001 և 03-059-0726–0001 կադաստրային ծածկագրերով համայնքային սեփականության հողասերում ինքնակամ կառուցված թվով 3 տարբեր գործառնական նշանակությունների շինությունները:
2. Առաջարկել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Արտաշատի բաժնի պետին՝ համապատասխան վայրում ապահովել հասարակական կարգի պահպանումը:
3. Աշխատակազմի ֆինանսատնտեսագիտական բաժնի պետի ժամանակավոր պաշտոնակատարին՝ հաշվարկել սույն որոշման 1-ին կետով նշված աշխատանքների հետ կապված ծախսերը:
4. Հանձնարարել համայնքապետարանի աշխատակազմի իրավաբանական բաժնի պետի ժամանակավոր պաշտոնակատարին՝ սույն որոշմամբ նախատեսված ապամոնտաժման ու դրան զուգորդող այլ աշխատանքների հետ կապված ծախսերը՝ դատական կարգով բռնագանձել ինքնակամ կառույցն իրականացրած անձից:
5. Սույն որոշման պահանջների կատարման կազմակերպումն ու պատասխանատվությունը դնել համայնքապետարանի աշխատակազմի քաղաքաշինության և հողաշինության բաժնի վրա:
6. Որոշումը կարող է վարչական կարգով բողոքարկվել Արտաշատ համայնքի ղեկավարին կամ դատական կարգով ՀՀ վարչական դատարան՝ դրա ուժի մեջ մտնելու օրվանից երկամսյա ժամկետում:
7. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում ընդունման պահից: